ხშირად დასმული კითხვები

დასვით კითხვა
საწარმოთა ქონების გადასახადი

როგორ იხდის ქონების გადასახადს ის საწარმო/ორგანიზაცია, რომელიც არსებობს მხოლოდ არასრული კალენდარული წლის განმავლობაში?

თუ გადასახადის გადამხდელი საწარმო/ორგანიზაცია არსებობს მხოლოდ არასრული კალენდარული წლის განმავლობაში, იგი ქონების გადასახადს იხდის ამ პერიოდის პროპორციულად.
 

რა ვადაში უნდა გადაიხადოს ქონების (გარდა მიწისა) გადასახადი საწარმომ/ორგანიზაციამ ?

საწარმო/ორგანიზაცია ქონების (გარდა მიწისა) გადასახადს იხდის არა უგვიანეს საგადასახადო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილისა. ამასთანავე, საწარმო/ორგანიზაცია ქონებაზე გადასახადს იხდის მიმდინარე გადასახდელის სახით, გასული საგადასახადო წლის წლიური გადასახადის ოდენობით, არა უგვიანეს საგადასახადო წლის 15 ივნისისა.   

რა ვადაში უნდა გადაიხადოს საწარმომ/ორგანიზაციამ მიწაზე ქონების გადასახადი ?

საწარმო/ორგანიზაცია მიწაზე ქონების გადასახადს იხდის არა უგვიანეს კალენდარული წლის 15 ნოემბრისა;   

ეკისრება თუ არა ქონების გადასახადის მიმდინარე გადასახდელი იურიდიულ პირს, რომელიც არსებობს მხოლოდ არასრული კალენდარული წლის განმავლობაში?

იურიდიულ პირს, რომელიც დაფუძნდა კალენდარული წლის დაწყების შემდეგ, შესაბამისი საგადასახადო პერიოდის მიხედვით მიმდინარე გადასახდელის გადახდის ვალდებულება არ ეკისრება. ამასთანავე, მომდევნო საგადასახადო პერიოდის მიხედვით მიმდინარე გადასახდელის ოდენობა განისაზღვრება გასული საგადასახადო წლის წლიური გადასახადის სრული ოდენობით.

ვინ ანგარიშობს საწარმოთა/ორგანიზაციათა ქონების გადასახადს?

დასაბეგრი მიწის, ასევე სხვა დასაბეგრი ქონების მიხედვით განსაზღვრული დაბეგვრის ობიექტებისათვის ქონების გადასახადს გამოიანგარიშებს გადასახადის გადამხდელი საწარმო/ორგანიზაცია.

რა განაკვეთით იბეგრება საწარმოთა/ორგანიზაციათა ქონება?

საწარმოსთვის/ორგანიზაციისთვის დასაბეგრ ქონებაზე, გარდა მიწისა, გადასახადის წლიური განაკვეთი განისაზღვრება დასაბეგრი ქონების საშუალო წლიური საბალანსო ნარჩენი ღირებულების (გამოიანგარიშება კალენდარული წლის დასაწყისისა და ბოლოსთვის აქტივების საშუალო ღირებულების მიხედვით) არა უმეტეს 1 პროცენტის ოდენობით. ამასთან, მხოლოდ უძრავი ქონების საბალანსო ნარჩენი ღირებულება 2000 წლამდე შესყიდულ აქტივებზე იზრდება 3-ჯერ, 2000 წლიდან 2004 წლამდე შესყიდულ აქტივებზე – 2-ჯერ, ხოლო 2004 წელს შესყიდულ აქტივებზე - 1.5-ჯერ, ხოლო  იმ აქტივებზე, რომელთა შესყიდვის შესახებ ინფორმაცია არ არსებობს, საშუალო წლიური საბალანსო ნარჩენი ღირებულება იზრდება 3-ჯერ (სსკ, 202 მუხლი).

როგორ გამოიანგარიშება ქონების გადასახადის მიზნებისთვის აქტივების ღირებულება??

აქტივების ღირებულება გამოიანგარიშება ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად.

როგორ გამოიანგარიშება სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ქონების გადასახადი?

სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე გადასახადი გამოიანგარიშება გადასახადის განაკვეთის გამრავლებით მიწის ნაკვეთის ფართობზე (ჰექტრებში). წლიურ საბაზისო განაკვეთს ლარებში ერთ ჰექტარზე გაანგარიშებით ადგენს საქართველოს მთავრობა: ა.ა) სათიბებისა და საძოვრებისათვის  (ტერიტორიული ერთეულებისა და მიწის სახეობების მიხედვით)  – 1.5 ლარიდან 20 ლარამდე ზღვრული ოდენობის ფარგლებში; ა.ბ) სათიბებისა და საძოვრებისთვის  (ტერიტორიული ერთეულებისა და მიწის ხარისხის მიხედვით  – 50 ლარიდან 100 ლარამდე ზღვრული ოდენობის ფარგლებში. ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანოს გადაწყვეტილებით განისაზღვრება გადასახადის განაკვეთი, რომლის ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი წლიური საბაზისო განაკვეთის 150 პროცენტს.
 

როგორ განისაზღვრება ქონების გადასახადი ტყის მიწებისთვის?

ტყის მიწებზე ქონების გადასახადის განაკვეთი გამოიანგარიშება შემდეგი წესით:  წლიურ საბაზისო განაკვეთს ლარებში ერთ ჰექტარზე გაანგარიშებით ადგენს საქართველოს მთავრობა ტერიტორიული ერთეულების მიხედვით  20 ლარიდან 50 ლარამდე ზღვრული ოდენობის ფარგლებში;  ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანოს გადაწყვეტილებით განისაზღვრება გადასახადის განაკვეთი, რომლის ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი წლიური საბაზისო განაკვეთის 150 პროცენტს. შესაბამისად, ტყის მიწებზე გადასახადს პირი იხდის მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ადგილობრივი თვითმმართველობა შემოიღებს გადასახადის განაკვეთს აღნიშნულ დაბეგვრის ობიექტზე.
 

როგორ განისაზღვრება ქონების გადასახადი ტყის მიწებისთვის, რომლებიც გამოიყენება სასოფლო–სამეურნეო დანიშნულებით?

ტყის მიწებზე ქონების გადასახადის განაკვეთი გაიანგარიშება შემდეგი წესით: წლიურ საბაზისო განაკვეთს ლარებში ერთ ჰექტარზე გაანგარიშებით ადგენს საქართველოს მთავრობა ტერიტორიული ერთეულების მიხედვით, თუ ტყის მიწების გამოყენებულ იქნება  სათიბებისა და საძოვრებისთვის – 1.5 ლარიდან 20 ლარამდე ზღვრული ოდენობის ფარგლებში; ხოლო სახნავისა და საკარმიდამოსათვის - 50 ლარიდან 100 ლარამდე ზღვრული ოდენობის ფარგლებში; ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანოს გადაწყვეტილებით განისაზღვრება გადასახადის განაკვეთი ტერიტორიული ერთეულების მიხედვით, რომლის ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი წლიური საბაზისო განაკვეთის 150 პროცენტს.

როგორ განისაზღვრება არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ქონების გადასახადი?

არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ქონების გადასახადი გამოიანგარიშება გადასახადის განაკვეთის გამრავლებით მიწის ნაკვეთის ფართობზე (კვადრატულ მეტრებში). არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ქონების გადასახადის საბაზისო განაკვეთი დგინდება წელიწადში მიწის ერთ კვადრატულ მეტრზე 0,24 ლარის ოდენობით. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ქონების გადასახადის განაკვეთები კონკრეტული მიწის ნაკვეთისათვის (მიწის ნაკვეთის ადგილმდებარეობის გათვალისწინებით) განისაზღვრება ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანოების გადაწყვეტილებით  შესაბამისი საბაზისო განაკვეთის გამრავლებით ტერიტორიულ კოეფიციენტებზე. ამასთანავე, ეს ტერიტორიული კოეფიციენტი არ შეიძლება იყოს 1,5-ზე მეტი.
 

რა წარმოადგენს უცხოური საწარმოსთვის ქონების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტს?

არარეზიდენტი საწარმო ქონების გადასახადის გადამხდელია საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ, მის ბალანსზე ძირითად საშუალებად აღრიცხულ აქტივებზე, დაუმონტაჟებელ მოწყობილობებზე, დაუმთავრებელ მშენებლობაზე,  აგრეთვე მის მიერ ლიზინგით გაცემულ ქონებაზე (მათ შორის, იჯარის, ქირის, უზუფრუქტის ან სხვა ამგვარი სახის ხელშეკრულების საფუძველზე გაცემულ, საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ ქონებაზე) აგრეთვე 1 აპრილის მდგომარეობით: ა) მის საკუთრებაში არსებულ მიწაზე; ბ) სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწაზე, რომლითაც სარგებლობს ან რომელსაც ფლობს იგი; გ) მის მფლობელობაში ან/და სარგებლობაში არსებულ, გარდაცვლილი პირის სახელზე რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მიწის ნაკვეთით სარგებლობა ხორციელდება იჯარის, ქირის, უზუფრუქტის ან სხვა ამგვარი სახის ხელშეკრულების საფუძველზე.
 

რა წარმოადგენს საქართველოს საწარმოსთვის/ორგანიზაციისათვის ქონების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტს?

რეზიდენტი საწარმო/ორგანიზაციისთვის ქონების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტებია: მის ბალანსზე ძირითად საშუალებად აღრიცხული აქტივები, დაუმონტაჟებელი მოწყობილობები, აგრეთვე მის მიერ ლიზინგით გაცემული ქონება. აგრეთვე 1-ლი აპრილის მდგომარეობით: ა) მის საკუთრებაში არსებული მიწა; ბ) სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწა, რომლითაც სარგებლობს ან რომელსაც ფლობს იგი; გ) მის მფლობელობაში ან/და სარგებლობაში არსებული, გარდაცვლილი პირის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მიწის ნაკვეთით სარგებლობა ხორციელდება იჯარის, ქირის, უზუფრუქტის ან სხვა ამგვარი სახის ხელშეკრულების საფუძველზე.
 

რა ვადაში უნდა წარადგინოს ქონების დეკლარაცია საწარმომ/ორგანიზაციამ ?

საწარმო/ორგანიზაცია ქონების გადასახადის დეკლარაციას შესაბამის საგადასახადო ორგანოს წარუდგენს არა უგვიანეს კალენდარული წლის 1-ლი აპრილისა. დეკლარაციაში მონაცემები დასაბეგრი ქონების შესახებ უნდა შეტანილ იქნეს გასული საგადასახადო წლის მიხედვით, ხოლო დასაბეგრი მიწის შესახებ – მიმდინარე საგადასახადო წლის მიხედვით.

შესაძლებელია თუ არა, გადასახადის გადამხდელს შეუმცირდეს ან მოეხსნას ქონების გადასახადის მიმდინარე გადასახდელი?

თუ ქონების გადასახადში მიმდინარე საგადასახადო წლის მოსალოდნელი საგადასახადო ვალდებულების ოდენობა, მათ შორის, საგადასახადო შეღავათების გათვალისწინებით, არანაკლებ 50 პროცენტით მცირდება გასულ საგადასახადო წელთან შედარებით და აღნიშნულის შესახებ გადასახადის გადამხდელი არა უგვიანეს მიმდინარე წლის 1 ივნისისა აცნობებს შესაბამის საგადასახადო ორგანოს, გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს შეამციროს ან საერთოდ არ გადაიხადოს მიმდინარე გადასახდელის თანხა.

შეუძლია თუ არა გადასახადის გადამხდელს, ისარგებლოს ქონების დეკლარაციის წარდგენის ვადის გახანგრძლივებით?

ქონების გადასახადის საგადასახადო დეკლარაციის წარდგენის ვადა გრძელდება 3 თვით, თუ პირს გადახდილი აქვს დასადეკლარირებელი პერიოდის მიმდინარე გადასახდელები (ან არა აქვს მიმდინარე გადასახდელების გადახდის ვალდებულება) და საგადასახადო დეკლარაციის წარდგენის ვადის გასვლამდე წერილობით მიმართავს საგადასახადო ორგანოს ვადის გაგრძელების თაობაზე. საგადასახადო დეკლარაციის წარდგენის ვადის გაგრძელებით არ იცვლება გადასახადის გადახდის ვადა.  

რა ფორმით შეიძლება მოახდინოს საწარმომ დეკლარაციის წარდგენა?

გადამხდელს შეუძლია შესაბამის საგადასახადო ორგანოში დეკლარაცია:
•           წარადგინოს მატერიალური ფორმით;
•    გაგზავნოს  ელექტრონული ფოსტის ან  შემოსავლების სამსახურის ვებვერდის საშუალებით;
•     გაგზავნოს დაზღვეული საფოსტო გზავნილით; ასეთ შემთხვევაში დოკუმენტის გადაცემის თარიღად ითვლება დაზღვეული საფოსტო გზავნილის გაგზავნის თარიღი.
შემოსავლების სამსახურის მიერ მატერიალური ფორმის საგადასახადო დეკლარაციის მიღების მომსახურების საფასური განისაზღვრება ერთი დეკლარაციის ჩაბარებაზე    30 ლარით .
,,სსიპ – შემოსავლების სამსახურის მიერ მომსახურების გაწევისათვის საფასურებისა და მათი განაკვეთების“ 76-ე გრაფით გათვალისწინებული მომსახურების საფასური არ ვრცელდება იმ საგადასახადო დეკლარაციებზე, რომელთა საგადასახადო ორგანოში ელექტრონული ფორმით წარდგენა ვერ ხორციელდება შესაბამისი პროგრამული  უზრუნველყოფის  არარსებობის გამო.
 

რა სანქცია გავრცელდება საწარმოზე, თუ მან დადგენილ ვადაში საგადასახადო ორგანოს არ წარუდგინა ქონების გადასახადის დეკლარაცია?

პირის მიერ საგადასახადო ორგანოში საგადასახადო დეკლარაციის/გაანგარიშების წარდგენისათვის საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი ვადის დარღვევა იწვევს პირის დაჯარიმებას ამ დეკლარაციის/გაანგარიშების საფუძველზე გადასახდელად დასარიცხი გადასახადის თანხის 5 პროცენტის ოდენობით ყოველ დაგვიანებულ სრულ/არასრულ თვეზე (არასრული თვეები ერთ თვედ ჯამდება). ამასთანავე, მთელ დაგვიანებულ პერიოდზე გამოანგარიშებული სანქციის ჯამური თანხა არ უნდა აღემატებოდეს გადასახდელად დასარიცხი გადასახადის თანხის 30 პროცენტს. თუ საგადასახადო დეკლარაციის/გაანგარიშების საფუძველზე გადასახდელად დასარიცხი გადასახადის თანხა ნულის ტოლია, პირს ზემოაღნიშნული ჯარიმა არ დაეკისრება

როგორ გაიანგარიშება სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ქონების გადასახადი?

 სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე გადასახადი გამოიანგარიშება გადასახადის განაკვეთის გამრავლებით მიწის ნაკვეთის ფართობზე (ჰექტრებში). წლიურ საბაზისო განაკვეთს ლარებში ერთ ჰექტარზე გაანგარიშებით ადგენს საქართველოს მთავრობა: ა.ა) სათიბებისა და საძოვრებისათვის – ტერიტორიული ერთეულებისა და მიწის სახეობების მიხედვით, 1.5 ლარიდან 20 ლარამდე ზღვრული ოდენობის ფარგლებში; ა.ბ) სახნავისა და საკარმიდამოსათვის – ტერიტორიული ერთეულებისა და მიწის ხარისხის მიხედვით, 50 ლარიდან 100 ლარამდე ზღვრული ოდენობის ფარგლებში;  ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანოს გადაწყვეტილებით განისაზღვრება გადასახადის განაკვეთი, რომლის ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი წლიური საბაზისო განაკვეთის 150 პროცენტს. 

შესაძლებელია თუ არა, გადასახადის გადამხდელს შეუმცირდეს ან მოეხსნას ქონების გადასახადის მიმდინარე გადასახდელი?

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 205-ე მუხლის მიხედვით, თუ ქონებაზე ქონების გადასახადში მიმდინარე საგადასახადო წლის მოსალოდნელი საგადასახადო ვალდებულების ოდენობა, მათ შორის, საგადასახადო შეღავათების გათვალისწინებით, არანაკლებ 50 პროცენტით მცირდება გასულ საგადასახადო წელთან შედარებით და აღნიშნულის შესახებ გადასახადის გადამხდელი არა უგვიანეს მიმდინარე წლის 1 ივნისისა აცნობებს შესაბამის საგადასახადო ორგანოს, გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს, შეამციროს ან საერთოდ არ გადაიხადოს მიმდინარე გადასახდელის თანხა.